نشاني: مشهد، چهارراه شهدا، روبه‌روي شيرازی۱۴، انتهای پاساژ رحیم‌پور ۲۲۳۸۶۱۳ & ۲۲۲۲۲۰۴ & ۰۵۱۱.۲۲۲۵۱۶۷   
  دوشنبه ۳۱ تير ۱۳۹۸  

 
     اخبار:  
 
 
کودکان کتاب گریز شده اند
  کد مطلب: 248
تاريخ: جمعه ۱۷ مهر ۱۳۸۸
منبع:
يادداشت: امروز هنوز هم وقتي پاي صحبت نويسندگان، شاعران، ناشران و انجمن‌هاي صنفي و علمي كه به صورت تخصصي در ارتباط با ادبيات كودك و نوجوان كار مي‌كنند مي‌نشيني بشدت نگران آشفته بازار كتاب و ادبيات كودك و خلا برنامه‌اي مدون و راهگشا در اين زمينه هستند.

 
 
 
 
 
امروز روز جهاني كودك است و درست 4 ماه قبل در چنين روزي يعني 16 ارديبهشت، رئيس‌جمهور در مراسم افتتاحيه نمايشگاه كتاب خواستار توجه ويژه به وضعيت نشر و ادبيات كودك و نوجوان شد. 

در همان روزها نيز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خبر رسيد كه در ماه‌هاي آينده خبرهاي خوشي در اين رابطه خواهيد شنيد اما امروز پس از 4 ماه هنگامي كه به فروشگاه‌هاي كتاب سر مي‌زنيم، هنوز هم نيكلاس كوچولو، هري پاتر، داستان‌هاي نارينا و... ويترين اصلي قفسه‌ها و جايگاه‌هاي اصلي كتاب كودك را به خود اختصاص داده‌اند.


امروز هنوز هم وقتي پاي صحبت نويسندگان، شاعران، ناشران و انجمن‌هاي صنفي و علمي كه به صورت تخصصي در ارتباط با ادبيات كودك و نوجوان كار مي‌كنند مي‌نشيني بشدت نگران آشفته بازار كتاب و ادبيات كودك و خلا برنامه‌اي مدون و راهگشا در اين زمينه هستند.


كلاهي كه بر سر كودكان مي‌رود


جواد محقق كه از پيشكسوتان اين عرصه به شمار مي‌رود با اشاره به يك فرآيند تاريخي مي‌گويد: پيش از انقلاب غلبه با كتاب‌هاي ترجمه‌اي بود و تعداد مولفان و شاعران ادبيات كودك شايد از تعداد انگشت‌هاي دست فراتر نمي‌رفت، اما پس از انقلاب بويژه در دهه 60 شرايط به نفع توسعه كمي و كيفي تاليف و توليد داخلي تغيير كرد.


وي مي‌افزايد: در سال‌هاي اخير با توجه به توليدات انبوهي كه در ديگر كشورها صورت مي‌گيرد كم‌كم ترجمه ادبيات كودك جاي خود را در جامعه ما باز كرده اما متاسفانه در مواردي با آسيب‌هايي همراه بوده است.


محقق در اين ارتباط معتقد است كه برخي جوانان كه مختصري زبان مي‌دانند و توانايي ترجمه آثار فخيم و ارزشمند را ندارند به سمت ترجمه كتاب‌هاي نازل و دم دستي كودك و نوجوان با كلماتي محدود مي‌روند و ناشر هم به دلايل مختلف از جمله حق‌التاليف پايين، آماده بودن تصوير سازي كتاب و در مجموع هزينه پايين‌تر، در زمان كم اين آثار را منتشر مي‌كند. اما وضعيت توليد داخلي مساله ديگري است كه محقق در ارتباط با آن نكته‌اي را مطرح مي‌كند: متاسفانه در داخل هم بسياري از مولفان ابتدايي‌ترين اصول نگارش ادبيات كودك و نوجوان را نمي‌دانند يا شناخت روان‌شناسانه و تربيتي از كودك و نوجوان ندارند، اما به شكل كارتوني و ارزان اقدام به توليد اثر مي‌كنند بي‌آن‌كه حتي وزن و قافيه را حداقل رعايت كنند، اما آثارشان در همه كتابفروشي‌ها حتي كيوسك‌هاي مطبوعاتي و داروخانه‌ها عرضه مي‌شود و مخاطب ناآگاه هم آن را مي‌خرد و به اين شكل و به آساني سر مخاطب كودك كلاه گذاشته مي‌شود.


وضعيت نظام آموزشي و تحصيلي كشور آخرين آسيبي است كه جواد محقق به آن اشاره مي‌كند. او مي‌گويد: به دليل مشكلاتي كه نظام آموزشي ما دارد كودكان و فرزندان ما تا حدودي كتاب‌گريز بار مي‌آيند و آن حس و علاقه‌اي كه بايد نسبت به كتاب در بچه‌ها شكوفا شود كمتر مورد توجه قرار مي‌گيرد.


پژوهشگر و منتقد نداريم


از سوي ديگر محمدرضا يوسفي نويسنده كودك و نوجوان كه چندي پيش يكي از داستان‌هايش در كتاب‌هاي درسي ارمنستان هم ترجمه و منتشر شد، معتقد است مشكل اصلي كتاب كودك و نوجوان فقدان ارتباط ميان نويسندگان و پديد آورندگان با مخاطبان است.


يوسفي مي‌گويد: چند نفر از مولفان اين حوزه را مي‌شناسيد كه به صورت مستقيم و مستمر با كودكان در ارتباط باشند به مدارس و مهدهاي كودك بروند و براي بچه‌ها حرف بزنند و ساعتي را به صورت منظم با آنها بگذرانند و دغدغه‌هاي آنها را بشناسند؟!


وي تربيت نكردن افرادي كه به صورت جدي و تخصصي به پژوهش و نقد در اين عرصه بپردازند را آسيب ديگر مي‌داند و مي‌گويد: رشد هر حوزه‌اي نياز به نقد و پژوهش دارد مگر مي‌شود ما تنها يك مجله و رسانه تخصصي ادبيات كودك داشته باشيم و بعد در اين زمينه پيشرفت و توسعه پيدا كنيم. او تاكيد مي‌كند:‌ تا زماني كه ما اين موضوع را جدي نگيريم، ادبيات كودك هم مغفول مي‌ماند و بدرستي معرفي نمي‌شود.


فقدان برنامه راهبردي


شهرام اقبال‌زاده، دبير انجمن نويسندگان كودك و نوجوان هم وضعيت ادبيات كودك را در شرايط فعلي نگران‌كننده مي‌داند و مي‌گويد: ما بيانيه‌اي را در انجمن آماده و منتشر كرديم كه در آن بشدت نسبت به فضاي فعلي جامعه و نوع رويكرد به ادبيات كودك نگراني خود را ابراز داشته‌ايم.


وي مي‌افزايد: در حالي كه در مراسم افتتاحيه نمايشگاه كتاب بر توجه به ادبيات كودك و نوجوان تاكيد شد، اما در همان نمايشگاه يك زيرزمين و فضايي نامناسب را به اين حوزه اختصاص داده بودند. به عقيده وي، دولتمردان و سياستگذاران برنامه‌اي ندارند و بيشتر طرح‌ها و سخن‌هايشان تبليغاتي است.


دبير انجمن نويسندگان كودك و نوجوان تاكيد مي‌كند كه در حال حاضر به نظر مي‌رسد هيچ برنامه راهبردي براي توسعه ادبيات كودك وجود ندارد.


حمايت از تاليف داخلي


اظهارات اقبال‌زاده و ديگر نويسندگان و شاعران باعث مي‌شود كه اين پرسش و فعاليت‌هاي وزارت ارشاد و دولتمردان درباره ادبيات كودك را با مشاور معاون فرهنگي اين وزارتخانه كه يكي از سياست‌گذاران فعاليت‌هاي حوزه ادبيات و كتاب است، در ميان بگذاريم.


قبادي، سياست اصلي ارشاد را حمايت ويژه از ناشران و نويسندگان و فعالان عرصه كتاب كودك عنوان مي‌كند و مي‌گويد: راه‌اندازي جشنواره كتاب‌هاي برتر كودك و نوجوان در سال‌هاي اخير، يكي از همين برنامه‌هاست ضمن اين كه در اين ايام و در وزارت ارشاد نگاه ويژه‌اي به ادبيات و كتاب كودك داريم و سعي كرده‌ايم بيشتر به صورت غيرمستقيم با حمايت از بخش خصوصي و ناشران و انجمن‌هاي كودك و نوجوان اين كار را انجام دهيم.


وي مي‌افزايد: رويكردي كه دنبال مي‌كنيم فاصله گرفتن از ترجمه است، مگر در مواردي كه بسيار تخصصي باشد و سياست‌گذاري‌هاي ما در راستاي حركت به سمت توليد و تاليف داخلي در حوزه ادبيات كودك و نوجوان است. در همين رابطه نشست‌هاي كارشناسانه و مداومي را با نويسندگان و مولفان كودك و نوجوان برقرار مي‌كنيم.


با توجه به صحبت‌هاي قبادي و مولفان و دست‌اندركاران كتاب و ادبيات كودك به نظر مي‌رسد هنوز ميان مسوولان و مولفان ارتباط دوسويه و متقابلي در حوزه ادبيات كودك و نوجوان وجود ندارد و در اين زمينه اختلاف نظر زيادي باقي است. از يك سو برخي معتقدند برنامه و حمايت مدون و جامع وجود ندارد و از سويي ارشاد اصل را بر حمايت قرار داده است.


منبع:جام جم آنلاین.سینا علی محمدی


 
     
 
 
      ديدگاهها:  
 

پست الکترونيک:



حروف عکس را با رعایت بزرگ و کوچکی حروف تایپ کنید

 
بازگشت

info[at]aBook.ir Copyright All right Reserved  Designed by : mem Design Group